Kaçak elektrik tahakkukunda önce tüketim miktarı, ardından tarife ve son olarak kaçak katsayısı uygulanarak bedel bulunur. Bu sırayı bilmek, size gelen tutanağın hangi adımda hataya açık olabileceğini görmenizi kolaylaştırır.
1. Tüketim miktarı nasıl belirlenir?
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 44. maddesi, tüketimin belirlenmesinde bir öncelik sırası öngörür:
- Doğru sayaç kaydı varsa öncelikle o esas alınır.
- Doğru kayıt yoksa ihtilafsız (tartışmasız) aynı dönem tüketimi kullanılır.
- Bu da yoksa kurulu/bağlantı güç ile kullanım saati çarpılarak hesap yapılır.
- Hiçbiri uygulanamıyorsa benzer kullanım yerlerinin ortalaması esas alınır.
Ayrı hatta (42/1-b) bu sıra biraz farklıdır; cihaz gücü, ölçülen akım veya kablo kesiti üzerinden hesap yapılır. Kesilen elektriğin açılması halinde ise kesme ve tespit tarihindeki sayaç göstergeleri (endeks) arasındaki fark esas alınır.
2. Süre sınırı
Hesaba katılacak azami süre, kaçak türüne ve kullanılan yönteme göre değişir; her olayda aynı gün sayısı uygulanmaz:
| Durum | Azami süre |
|---|---|
| 42/1-a, başlangıcı gösteren belge var | 360 gün |
| 42/1-a, belge yok | 90 gün |
| 42/1-b (ayrı hat) | 270 gün |
| 42/1-c, ihtilafsız dönem yöntemi | 240 gün |
| 42/1-c, güç yöntemi | 60 gün |
| 42/1-ç (kesileni açma) | 180 gün (tarımsal sulamada 360 gün) |
3. Tarife ve katsayı
Bulunan tüketim, tespit tarihindeki ilgili tüketici grubunun tarifesiyle çarpılır; ardından ilk tespitte 2, geçmiş üç yıl içinde tekrar tespitte 2,5 kat uygulanır. Birim fiyatlar ve tarife dönemleri sık değiştiği için güncel rakamı dağıtım şirketinizden veya EPDK'nın yayımladığı tarife tablolarından teyit etmeniz gerekir.
Kaçak Hesapla'nın hesaplayıcısı bu üç adımdan yalnızca ilk ikisini (güç ve tüketim) otomatik yapar; birim fiyat ve katsayıyı kasıtlı olarak hesaplamaz — nedenini SSS'te bulabilirsiniz.